Honden en kattenbrokken

Dierenvoeding… er zijn 1001 verschillende soorten en iedereen zegt iets anders wat beter is en wat niet. Door het schrijven van mijn universitaire thesis over dierenvoeding ben ik erachter gekomen dat een goede voeding vinden nog helemaal niet zo simpel is! Zeker niet voor een "leek".

Eerst vertel ik kort over het natuurlijke eetpatroon van de hond en kat zodat u later in deze blog zult begrijpen hoe de samenstelling van een brokje is opgebouwd. Op deze manier kunt u leren een gezonde keuze te maken voor uw huisdier, welk merk goed is en welk merk u beter kunt laten staan.

 

Wat is het natuurlijke eetpatroon?

Een 30.000 jaar geleden is de hond bij de mens komen wonen vanwege de voordelen die wij hen konden bieden. Een hond bood veiligheid en hield andere roofdieren op afstand. Andersom boden wij deze dieren comfort en voedsel.

Een paar duizend jaar geleden is de kat bij de mens komen wonen vanwege de voordelen die wij hen konden bieden. Een kat zorgde ervoor dat de graanopslag niet door ongedierte werd opgegeten. Andersom boden wij deze dieren ook veiligheid en voedsel.

Vanaf 1940 werden de eerste brokjes geproduceerd. Voor die tijd aten de hond en kat voornamelijk de prooidieren rondom het huis en kregen ze iets “uit de pot”. Van nature eten (obligate) carnivoren (honden zijn carnivoren, katten zijn obligatore carnivoren; zij kunnen absoluut niet zonder vlees leven) dieren die uit eiwitten, vetten en vocht bestaan. Dit komt overeen met een dier die uitsluitend leeft van prooidieren. Koolhydraten komen nagenoeg niet voor in het dieet van een carnivoor en heeft deze dus ook helemaal niet nodig! De enige koolhydraten die een hond of kat binnenkrijgt is van de darminhoud van een prooidier.

Hieronder is een verdeling van voedingsstoffen te zien, namelijk de hoeveelheid eiwitten, vetten en koolhydraten die een hond en kat als percentage zouden horen binnen te krijgen.

voedingspatroon

Brokken

In de overzichten hierboven zijn hoge percentages in eiwitten en vetten te zien en een zéér laag koolhydraat gehalte. “Uit de pot mee-eten” is daarom niet gewenst omdat wij als herbi/omnivoren juist veel koolhydraten eten. Omdat producenten van brokken zich aan strenge regels moeten houden zou je verwachten dat streng op de juiste percentages en ingrediënten wordt gelet. Helaas gaat die regel niet op...

brokken

Zeer veel merken hebben bovenstaande voedingsstoffen verdeling. Het gaat om de brokken die te koop zijn bij de supermarkt, bijna alle commerciële merken en dierenartsbrokken zoals Royal Canin en Hills.

Hopelijk bent u alvast uw brokkenzak erbij aan het halen, maar probeer niet te zoeken naar het percentage koolhydraten want die staat er simpelweg niet op. Producenten zijn wel zo slim om alleen de eiwitten, vetten en andere kleine ingrediënten percentages te noteren. Er staat veel tekst op een zak brokken. Lees hier onder hoe u zelf kunt berekenen hoeveel voedingsstoffen er per 100 gram in de zak zit (meestal is het 100g, dit kan afwijken).

 

*Royal Canin - Medium Adult (hond)

Zoek op de zak (of website) naar de "analytische bestanddelen": Ruw eiwit 25 %, Ruw vet 14 %, Ruwe as 5,9 %, Ruwe celstof 1,2 %, Manno-Oligo-Sacchariden 0,5 g, Omega-3 vetzuren 6 g, EPA/DHA 3,1 g. Een brok is 100%, door alle percentages van 100% af te halen. In dit geval blijft 53,9% over op de teller. Afgerond bestaat deze brok voor 54% uit koolhydraten.

natuur vs brok

*Royal Canin - Adult indoor 27 (kat)

Zoek opnieuw naar de "analytische bestanddelen" die in deze brok zijn: Ruw eiwit 27 %, Ruw vet 13 %, Ruwe as 7,3 %, Ruwe celstof 4 %. Alle percentages worden weer van 100% afgehaald. Daarmee blijven we met 48,7% koolhydraten zitten.

natuur vs brok

* De keuze om voor Royal Canin te kiezen is omdat dit een populair merk is bij het brede publiek. Niet veel merken publiceren een ingrediëntenlijst en analitische bestandsdelen. Als u bv. gaat zoeken op de website van Whiskas vindt u jammer genoeg geen bruikbare informatie.

 

Ingrediënten in brokken

Eiwitten

Als we het hebben over eiwitten dan bedoel ik daar dierlijke eiwitten mee. Sojabonen bevatten ook veel plantaardige eiwitten alleen is dat niet het gene dat onze (obligatore) carnivoren nodig hebben of kunnen gebruiken. Als u een hoog percentage eiwitten op de zak ziet staan kijk dan altijd of dit uit dierlijke of plantaardige eiwitten is gehaald.

 

Koolhydraten

Een klein deel van de koolhydraten is nodig om de vorm van het brokje te behouden (plakkerig). De rest van de koolhydraten wordt gebruikt als vulmiddel. Koolhydraten zijn goedkoper dan dierlijke eiwitten en vetten. Om de productiekosten van de brokken laag te houden worden deze vulmiddelen veel gebruikt zodat de winst groot is. Een dure brok betekent niet zomaar een goede brok.

De meest gebruikte koolhydraatbronnen zijn:

  • Granen
  • (zoete) Aardappels
  • Mais
  • Rijst
  • Erwten en andere groenten

Carnivoren kunnen maar een deel van de koolhydraten (ofwel suikers) verbranden. Bevat hun voeding meer dan 10% koolhydraten dan blijft het merendeel lang in de bloedbaan rondgaan. Daarop wordt er ENORM veel insuline aangemaakt waarna de suikers vervolgens om wordt gezet in lichaamsvet. Er wordt zó veel insuline aangemaakt waardoor de bloedsuikerspiegel van het dier weer té laag wordt. Hierdoor gaat de hond of kat weer eten om die suikerspiegel weer omhoog te krijgen. Op deze manier raken de Eilandjes van Langerhans (waar de insuline wordt aangemaakt) totaal uitgeput waardoor het dier een groot risico heeft op het krijgen van diabetes type 2. Het ene dier zal nooit symptomen vertonen (Type 2 is de niet-aangeboren diabetes) terwijl de ander dit wel doet. Maar geen symptomen herkennen betekent niet dat het dier zich prettig voelt met zo'n bloedsuikerspiegelachtbaan.

 

Honger en smaak

Het grootste gedeelte van de brokken die te koop zijn bevatten koolhydraten die helaas geen vol gevoel geven. Dat kan een reden zijn waarom veel vleesetende huisdieren altijd honger hebben, overeten en zelfs eten stelen! Omdat koolhydraatrijke brokken nergens naar ruiken zijn ze oninteressant voor honden en katten. Om de dieren wel geïnteresseerd te krijgen voegen de producenten geur-, kleur- en smaakstoffen toe. Veel dieren raken hierdoor hyperactief, maar hebben toch honger én worden dik. Dit is een groot probleem voor het welzijn van onze honden en katten.

 

Welke opties heb ik?

Het goede nieuws is dat een paar merken zich aan het distantiëren zijn van de populaire graanrijke brokken. Steeds meer merken hebben een graanvrije variant, maar helaas vervangen zij het graan door andere koolhydraatbronnen zoals aardappels, rijst en mais. Graanvrij betekent daarom ook niet automatisch een goede brok.

 

Eiwitrijke brokken

Eiwitrijke brokken bevatten veel eiwitten en vetten (die als het goed zijn) afkomstig zijn van een dierlijke bron. Er is een laag percentage in koolhydraatproducten. Voor brokken zal altijd een zeer klein percentage nodig zijn om de vorm van een brokje te kunnen maken.Bovendien komt een klein percentage koolhydraten overeen met de darminhoud van een natuurlijke prooi als een hond of kat deze zou vangen.

Helaas zijn er nog niet veel producenten die een eiwitrijke en koolhydraatarme brok produceert die geen toegevoegde suikers en geur-, kleur- en smaakstoffen toevoegen. Hierdoor is de keuze beperkt. Het belangrijkste is om te kijken hoe uw hond of kat het op de nieuwe voeding gaat doen.

 

Merken van brokken die ik aanraad

Hond:

  • Orijen
  • Acana

Kat:

  • Power of Nature
    • Fee’s Favorite (1 dierlijke bron: kip)
    • Meadowland Mix (verschillende dierlijke bronnen)
  • Thrive
  • Wildcat

 

Blik voer en nat voer

In brokken zit ongeveer 10% vocht in blik/nat voer ongeveer 70-80% vocht. We gaan weer terug naar de prooidieren, het voer waar het maag-darmstelsel van onze vleeseters voor gemaakt is. Een prooidier bestaat voor ongeveer 70% uit vocht. Daarom raad ik aan ongeveer 50% brok en 50% blik/nat voer te geven per dag.

Ben alsjebieft niet bang voor tandplak. Het is een hardnekkig fabeltje dat blik/nat voer voor tandplak en tandsteen zorgt of dat brokken het gebit schoonhoudt. Dit is niet waar. Tandplak komt o.a. door de suikers (koolhydraten!) die aan de tanden blijven plakken waarna het uiteindelijk tandsteen wordt. Een goed merk blik voer of nat voer bevat geen toegevoegde suikers. Indien uw dier tandsteen heeft kan dit alleen worden weggehaald met een tandheelkundige behandeling. Daar kan geen dental brok tegenop.

Gelukkig is het lezen van de ingrediëntenlijst van blik/nat voer gemakkelijker. Die is namelijk opgebouwd uit eiwitten, vetten, mineralen en vocht. Als er ergens granen, groente of suiker op de ingrediëntenlijst staat zou ik u adviseren verder te zoeken.

 

Jonge dieren

Mijns inziens is het beter om een kwalitatief goede brok te geven i.p.v. “junioren” voeding van de merken die we zojuist hebben gezien niet gezond te zijn. Let bij grote rassen puppy’s altijd op dat ze niet te hard groeien en ga regelmatig bij de dierenarts langs. In junioren voeding zit vaak meer energie dan de volwassen brok en een iets andere samenstelling van vitaminen/mineralen. Echter hebben ze dit in het ‘wild’ ook niet en is het beter goede kwaliteit te geven.

 

Kosten

Goede voeding hoeft niet duur te zijn. Maar het is altijd afhankelijk van uw eigen portemonnee de grootte van het dier en hoeveel dieren u heeft.

Misschien lijken de brokken van hoge kwaliteit op het eerste ogenblik duurder als ze vergeleken worden met de goedkope merken. Het ‘geheim’ zit in de kwaliteit van het voer. Carnivoren teren veel langer op eiwit- en vetrijke brokken, dan op brokken die bomvol koolhydraten zitten. Het dier heeft voor een langere tijd een vullend/verzadigd gevoel van de eiwitrijke brokken. Hierdoor is er ook geen sprake van de bloedsuikerspiegelachtbaan.

Ook in gewicht per brokje zal u wat gaan opvallen. Het volume (gewicht) van eiwit- en vetrijke brokken is dichter en zwaarder dan van koolhydraatrijke brokken. Om een voorbeeld te geven wegen bv. 50 stuks eiwit- en vetrijke brokjes 50 gram terwijl 50 koolhydraatrijke brokjes 30 gram wegen. Hierdoor moet het dier bijna 50% méér koolhydraatrijke brokken eten qua gewicht t.o.v. eiwit- en vetrijke brokken.

Omdat het vullende gevoel beter wordt en het achtbaangevoel verdwijnt zal er meer rust in het lichaam komen wat zich ook weer uit in het gedrag van het dier. Er zal minder overeten worden, hierdoor hoeft er minder gevoerd te worden waardoor u dat weer, in positieve zin, in de portemonnee voelt.

 

Voorbeeld kosten

Ik heb 2 volwassen Europese kortharen van ieder 4,5KG (kater) en 3,5KG (poes) die beide gecastreerd zijn. Ze krijgen onbeperkt (ad libitum) brokken in voerpuzzels en snuffelwerkjes. Met 1 zak van 15KG (Power of Nature) doe ik 6 maanden waardoor ik omgerekend €5 per kat per maand kwijt ben aan voeding.

 

Voerpuzzels en snuffelmatten

Honden en katten moeten gestimuleerd worden om hun natuurlijke gedrag te vertonen. Honden gebruiken graag hun kaken en poten (graven) om ergens bij te komen. Katten zijn wat subtieler en gebruiken liever hun pootjes op een puzzel manier. Het doel is om voer te manipuleren. Het is wetenschappelijk bewezen dat onze huisdieren gelukkiger gedrag vertonen wanneer ze gevoerd worden uit een voerpuzzel.

voerpuzzel hond 1
voerpuzzel hond 2
voerpuzzel hond 3
voerpuzzel kat 1
voerpuzzel kat 2

Denk alleen niet te snel dat dit niets voor uw huisdier is. Ieder dier vindt dit leuk, maar u zult hen moeten begeleiden in het leren begrijpen van iedere puzzel. Probeer eens 1 puzzel en kijk wat uw dier ervan vindt. Leg er wat brokjes in, op en omheen. Rondom de puzzel en tegen de puzzel aan zodat de kans dat een poot wordt gebruikt om een brokje weg te nemen wordt vergroot. De puzzels hierboven zijn mooie begin puzzels voor hond (eerste 3 aan linkerkant) en kat (laatste 2 aan rechterkant).

Als uw hond of kat beter wordt kunt u moeilijkere puzzels gaan aanbieden. Hieronder zijn aan de linkerkant 2 moeilijkere puzzels voor honden te zien. Aan de rechterkant 2 moeilijkere puzzels voor katten. Voor ieder dier is de moeilijkheidsgraad en plezier anders.

voerpuzzel moeilijk hond 1
voerpuzzel moeilijk hond 3
voerpuzzel moeilijk kat 1
voerpuzzel moeilijk kat 3

Brokken en blik/nat voer kan in voerpuzzels worden gedaan. Alleen het blik/nat voer kan niet in iedere puzzel. Probeer het zelf logisch te bekijken of een puzzel voor blik/nat voer kan worden gebruikt.

Tip: Ik voer mijn katten ook vaak het nat voer uit een kleine mok. Deze kan op de zijkant worden gelegd voor een gemakkelijk level en rechtop worden gezet voor een moeilijker level.

 

Wisselen van voeding

Wilt u graag wisselen van voeding en heeft uw huisdier verder geen lichamelijke problemen? Dan kunt u overschakelen naar een ander merk via een schema. Rustig veranderen is belangrijk omdat de darmen van slag kunnen raken wanneer dit abrupt gebeurt.

Merkt u dat uw huisdier begint te braken of diarree krijgt nadat u met een andere voeding bent gestart? Probeer dan wat langer te mengen met het oude voer, het kan zijn dat het lichaam op de verandering van voeding reageert. Blijft het aanhouden? Ga dan altijd naar uw eigen dierenarts, er kan iets anders aan de hand zijn.

 

Schema:

Week 1

  • Oud voer: 75%
  • Nieuw voer: 25%

Week 2

  • Oud voer: 50%
  • Nieuw voer: 50%

Week 3

  • Oud voer: 25%
  • Nieuw voer: 75%

Week 4

  • Oud voer: 0-10%
  • Nieuw voer: 90-100%

Verkrijgbaarheid

Niet alle merken zijn even gemakkelijk te krijgen. Veel merken zijn via bv. www.zooplus.nl te koop (ook super leuke voerpuzzels zijn hier te koop!), maar Power of Nature is alleen te bestellen via onderstaande websites, deze verzenden ook naar Nederland.

 

Onafhankelijk onderzoek

Onder geen beding heb ik banden, contacten of financiële voordelen met de gegeven merken. Naar aanleiding van mijn universitaire thesis over dierenvoeding heb ik deze meningen over honden- en kattenbrokken en nat voer gevormd.

Zodra een ander merk op de markt komt dat gelijk of beter is dan de merken die nu genoteerd staan zal dit document aangepast en indien nodig uitgebreid worden.

 

Heeft u vragen na aanleiding van deze blog? Dan kunt u altijd contact met mij opnemen!

 

Er kunnen geen rechten worden ontleend aan deze pagina. Ga altijd naar uw dierenarts indien er lichamelijke klachten bij uw huisdier zijn.